Çarşamba, Eylül 19

Fiskos, Physkos, Fyskos (Beldibi – Asartepe)

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr +

Marmaris’te bulunan Fiskos yörede ilk Karya liman şehri ve diğer yerleşim birimlerinin merkeziymiş.  Fiskos Karya dilinde “Doğakenti” demektir. Bu isme neden de doğanın bütün unsurlarını ve güzelliklerini bünyesinde bulundurmasıdır.

Fiskos antik kentinin MÖ 3400 senelerine kadar uzandığına değin izler biliniyor. Antik Karya bölgesinin bu ehemmiyetli liman şehirinin, kalıntıları Marmaris şehir merkezinin kuzeyindeki Asartepe’de görülüyor. Ancak akropol üzerinde sur duvarları günümüze erişebildi. Tüm Karya yerlesimleri gibi sarp dağ tepelerinde ve yamaçlarında heyetmiştir. Yerleştiği alan Beldibi ile Camiavlu arasındaki tepeler ile vadi ve yamaçlardır.

Tarihçilerin babası Bodrum´lu Herodot ve tanınmış coğrafyacı Amasya´lı Strabo, Fiskos´tan antik dönemde, Efes ve Mylasa´nın Doğu Akdenize açılan limanı olarak söz ederler.

Tarih süresince Batı Anadolu da varolan egemenliklerin, Akdenize bilhassa Doğu Akdenize açılan tek ve ehemmiyetli limanı olmuştur. Mylasa, Alabanda, Truva, Bergama, Efes ve Miletus gibi ehemmiyetli antik başkentlerini Fiskos´a bağlayan karayolu ağının önceden beri var olması, limanın denizler aşırı ilişkilerde, özellikle “ülkelerin anası” Mısır´la, ehemmiyetini yineleyerek vurgular. Önceleri her türlü ticaretle (Köle, mermer, kereste ve şarap) başlayan Mısır ilişkileri sonraları askeri ve muasırlık olarak genişler.

Ünlü “Kades” savaşına Hitit´lilere karşı Mısır safında katılan Karyalı paralı askerlerin nakli gemilerle Fiskos limanından olmuştur. Bu paralı askerlerin bir bölümü Nil Deltasına kendi şehirlerini kurarak yerleşmişlerdir. Nitekim ilk karyaca yazıtlar burada bulunmuştur. Mısır´dan Batı Anadolu´ya ilk kez normal insan boyunda heykel yapabilme sanatı Fiskos´tan girmiştir.

KENDİNE ÖZGÜ PARASI DA VARMIŞ…

Fiskos´un kendi hesabına parası olması da önemli bir merkez olduğunun başka bir ispatıdır. Fiskosun çok değerli madeni bir parası, İngiltere´de kolleksiyoncu Mr. Borell´in elinde bulunduğu 1828 seneninde belirlemiştir. Bu para oldukça geniş, kalın ve fevkalade uzunluktadır. Yüzeyinde dallanmış boynuzları canlandıran bir kabartma ile 18 karya harfleriyle tek satırda ” Phi Upsilon sigma $ Y 2″ yazısı vardır.

Büyük İskender´in ölümü sonrasında oluşan Mısır-Rodos İmparatorluğuna bağlanan Fiskos, bu dönemde ehemmiyetini bir ticari liman olarak daha da arttırmıştır. Ve bu konumunu daha sonraki Roma ve Bizans dönemlerine de taşıyabilmiştir.

İngiliz Kralı VIII. Henry’nin, bir vesikada 1513 senesinde Fiskos´tan söz etmesi de ilgi çekicidir.

Ayrı olarak Boston müzesinde Marmaris´te ( Daha önceki Physkos) bulunduğu belirtilerek sergilenen Romalı genç Tiberius´un mermerden bir büstü vardır.

Milattan önce 4. asırdan kalma sayısız heykelcikler, heykel blokları ve tabletler bilhassa Eyiliktaşı civarında bulunmuştur

Arkeolog George Bean´e göre ezelinden beri çeşitli muasırlıklar süresince hep ehemmiyetli bir liman şehiri olan Fiskos´tan günümüze kalan şehir kalıntıların azlığının açıklaması, bunların toprak altında gömülü oldukları değildir. Aksine şehrin parça parça gemilere yüklenip başka şehir projelerinde kullanılmak üzere nakil edildiği ihtimalidir. Zira şehrin kurulduğu tepe ve yamaçlar son zamanlarda hala ortadadır ve toprak altında olan Fiskos´un tanınmış kişi limanı ve denizidir.

Paylaş

1 Yorum

  1. elçin koç on

    Hem sessiz hemde sakin bir tatil için çok uygun, ayrıca gittiğiniz zaman tarih açısından bilginize bilgi katıyorsunuz ben bayıldım tekrar fırsatım olursa yine giderim.

Yorum yapın

Sosyal medyada bizi takip edin...